پس نصيب مالكش سيزده مستقه ، و چهار خمس مستقه باشد . و آن مساتيق « 1 » كه ربعى از آن بر كافهء مردم مباح نكرده‌اند ، صد و بيست و نه مستقه ، و چهار دانك مستقه‌اند . از آن جمله : [ 18 ] كاريز عبد اللّه ، خوشاب : سى مستقه ، و چهار دانك مستقه . [ 19 ] كاريز عبد اللّه ، شوراب : سى و چهار مستقه . [ 20 ] كاريز سعد بن « 2 » زياد : شصت و پنج مستقه . پس مجموع مساتيق كاريزهاء مذكوره ، با ربع و خمس ، هشتصد و پنجاه و نه مستقه‌اند ، الّا نيم دانك . * * * [ ذكر قسمت آب كاريزها به دستور آل سعد ] نسخه‌اى ديكر كه آل سعد « 3 » آن را نوشته‌اند ، و انشا كرده‌اند ، از برآىء ضيعتها كه كرد بر كرد قم‌اند ، و مبلغ « 4 » مستقهاىء آن ، و آنج دانكى و نيم از آن بر كافهء مردم مباح كرده‌اند ، و آنج خمسى ، و آنج نه ربع و نه خمس - جنانج دستور قديم « 5 » بذان ناطق است - اينست : از آنجملهء كه دانكى و نيم از آن ، از بهر كآفّهء مردم كذاشته‌اند : [ 1 ] كاريز عبد الرحمن ، و محمّد ، ابني عبد اللّه بن سعد : هشتاد و سه مستقه ، و چهار دوانيق مستقهء .

--> ( 1 ) . جمع مستقه . ( 2 ) . در اصل : و . ( 3 ) . به نظر مىآيد كه نظام تقسيم‌بندى آب كاريزهاى شهر قم در دو ديوان ضبط بوده است ، كه اندكى با يكديگر اختلاف داشته‌اند ، از اين رو مصنّف تاريخ قم از هر دو دستور و ديوان استفاده كرده است ، نخستين دستور در اختيار فرزندان محمد بن على بن ابراهيم بوده است كه پيشتر گزارش آن گذشت ، و دومين دستور در اختيار خاندان آل سعد أشعرى بوده است . ( 4 ) . مقدار و اندازه . ( 5 ) . مقصود از دستور قديم ، همانا دفاتر ديوانى است كه نزد فرزندان محمد بن على ابراهيم بن على بوده است ، كه پيشتر گزارش آن گذشت .